ENH üzerinden haberleşme kurulmasının en büyük avantajı, mevcut iletim koridorunun kullanılmasıdır. Yeni bir haberleşme hattı için ayrı güzergâh açmak, izin ve kamulaştırma yükünü artırabilir. OPGW ile fiber, halihazırda kullanılan enerji koridoru üzerinden ilerler; böylece hem saha lojistiği sadeleşir hem de uzun mesafeli iletişim omurgası daha planlı şekilde kurulabilir. Ayrıca fiber optik, elektromanyetik etkilerden etkilenmeyen bir iletim ortamı olduğu için enerji iletim ortamlarında güvenilir ve yüksek performanslı bir haberleşme çözümü sunar.

OPGW Ne Zaman Tercih Edilir, Klasik Fiberden Farkı Nedir?

OPGW çoğunlukla yüksek gerilim ve bazı orta gerilim enerji nakil hatlarında, hattın en üst noktasında yer alan koruma telinin yerine kullanılır. Klasik ADSS (All-Dielectric Self-Supporting) gibi çözümler ise tamamen dielektrik yapıda olup direkler üzerinde farklı bağlantı düzenleriyle taşınır. OPGW’un temel farkı; “enerji hattının bir parçası” olmasıdır. Bu durum, özellikle yıldırım koruması ve mekanik dayanım açısından avantaj üretirken, montaj ve işletme süreçlerinde ENH standartlarına yüksek uyum gerektirir.

Seçimin doğru yapılabilmesi için proje aşamasında şu parametreler birlikte değerlendirilir:

• Hat geometrisi ve taşıyıcı yapı Hat gerilim seviyesi, direk/kule yapısı ve açıklıklar.
• Mekanik yük ve sarkanlık Rüzgâr, buz yükü, çekme kuvveti ve sarkanlık kurgusu.
• Fiber kapasitesi ve zırh yapısı Lif sayısı (core), zırh/dış ortam dayanımı ve koruma kurgusu.

Proje ve Tasarım Süreci

OPGW/fiber entegrasyonu, “kabloyu çekip bitirme” işi değildir; uçtan uca tasarım ister. Önce hat güzergâhı ve direk/kule konfigürasyonu incelenir; OPGW’un mekanik özellikleriyle hat açıklıkları ve kule tipleri uyumlu hale getirilir. Ardından fiber planlama tarafında ring veya nokta–nokta topoloji, ek noktaları, OPGW–OF kablo geçişleri ve sonlandırma (ODF/panel) mimarisi belirlenir. Bu aşamada doğru planlanmayan ek kutusu yerleri veya gereksiz ek sayısı, hem zayıflamayı artırır hem de ileride bakım riskini büyütür.

Proje aşamasında genellikle şu çıktılar oluşur: güzergâh planı, kule bazlı montaj detayları, fiber ek planı, ODF–patch düzeni, etiketleme standardı ve ölçüm planı. İyi bir projede saha ekibi, sadece “nereden geçeceğini” değil, “nerede ek yapılacağını ve liflerin nasıl yönetileceğini” de net görür.

Saha Uygulaması: OPGW Çekimi ve Fiber Entegrasyonu

Saha uygulaması ENH disiplinine bağlı yürütülür. OPGW çekimi, klasik iletken çekimine benzer bir stringing operasyonudur; ancak fiber taşıdığı için çekim sırasında bükülme yarıçapı, gerilim kontrolü ve hasar riski çok daha hassas yönetilmelidir. Çekim ekipmanı, makara ve klemens seçimi; OPGW üretici şartlarına göre yapılır. Hattın geçiş noktalarında (yol, dere, yerleşim) emniyet tedbirleri artırılır ve çekim boyunca fiberin zarar görmesini engelleyen prosedürler uygulanır.

Uygulamada genellikle şu adımlar öne çıkar:

• Çekim planı ve izinler Emniyet koridoru, çalışma izinleri ve operasyon planlaması.
• Donanım ve titreşim kontrolü Askı–salma takımları, titreşim sönümleyiciler ve bağlantı donanımları.
• Ek–sonlandırma ve etiketleme Joint closure montajı, lif ekleri ve numaralandırma düzeni.

Ek kutuları ve sonlandırmalar, sistemin “haberleşme” kısmının kalbidir. Lif eklerinin kalitesi, fiberin toplam zayıflama değerini doğrudan belirler. Bu yüzden ek noktalarında düzenli lif yönetimi, doğru ek kaseti kullanımı ve sahada kir–nem kontrolü önemlidir. Sonlandırma tarafında ODF paneller, patch düzeni ve lif numaralandırma standardı kurulmadan yapılan işler; işletmede ciddi karışıklık ve arıza süresinin uzamasına neden olur.

Ölçüm, Test ve Devreye Alma

OPGW/fiber entegrasyonunda devreye alma, ölçümle doğrulama demektir. Saha tamamlandıktan sonra OTDR ölçümleriyle hat boyunca zayıflama, refleksiyon noktaları, ek kayıpları ve mesafeler kontrol edilir. Power meter ölçümleriyle uçtan uca kayıp değerleri doğrulanır ve raporlanır. Eğer sistem SCADA, teleprotection veya kurumsal data trafiği için kullanılacaksa, aktif cihazlar (switch, router, SDH/OTN vb.) üzerinde temel link testleri ve alarm senaryoları çalıştırılır.

Bu aşamada teslim kalitesini belirleyen şey, yalnızca “link up oldu” değil; ölçüm raporlarının tutarlılığı ve saha etiketleme–lif planıyla birebir uyumdur. 2G İnşaat & Enerji, fiber devreye alma sürecinde OTDR raporları, ek planı ve as-built dokümantasyonu birlikte tamamlayarak işletmeye hazır teslim hedefler.

ENH Üzerinden Haberleşmenin Kullanım Alanları

OPGW üzerinden kurulan fiber omurga, enerji şirketleri ve büyük altyapı işletmeleri için çok geniş kullanım alanına sahiptir. Şebekenin uzaktan izlenmesi ve yönetilmesi, koruma sinyallerinin güvenli iletimi ve kurum içi data trafiği için güçlü bir altyapı sunar. Uygulama tarafında en sık görülen kullanım amaçları; trafo merkezleri arası iletişim, SCADA haberleşmesi, teleprotection (koruma sinyalleri) ve kurumsal network omurgasıdır.