GES projeleri çatı (Rooftop) ve arazi (Utility/On-grid) olarak iki ana grupta ele alınsa da süreç mantığı büyük ölçüde benzerdir. Önce doğru yer seçimi ve teknik uygunluk analizleri yapılır, ardından proje tasarlanır, EPC (Engineering–Procurement–Construction) kapsamında sahaya uygulanır ve en sonunda testler tamamlanarak tesis işletmeye alınır. Bu zincirin herhangi bir halkasındaki hata; üretimde kayıp, arıza ihtimali, kabul gecikmesi ve beklenmeyen maliyetlere dönüşebilir.

Proje Aşaması: Doğru Tasarımın Temeli

GES’in başarısı, en çok proje aşamasında belirlenir. Yer seçimi ve keşif aşamasında arazinin eğimi, zemin durumu, gölgelenme etkileri, mevcut elektrik altyapısına yakınlık, erişim–lojistik koşulları ve trafo/şebeke bağlantı imkânı değerlendirilir. Özellikle gölgelenme analizi ve yerleşim planı, santralin yıllık üretimini doğrudan etkileyen kritik başlıklardır. Aynı şekilde statik ve zemin koşulları da konstrüksiyon tipini ve saha maliyetini belirler.

Proje safhasında genellikle şu kararlar netleşir:

• Kurulu güç ve ekipman mimarisi Panel dizilimi ve inverter seçimi (string/central gibi).
• DC–AC kablolama ve koruma Koruma elemanları ve topraklama yaklaşımının belirlenmesi.
• OG bağlantı ve şebeke entegrasyonu Trafo merkezi, OG bağlantı yapısı ve entegrasyon senaryosu.

Bu aşamada yapılan doğru mühendislik; sahada gereksiz revizyonları azaltır, kablo ve ekipman optimizasyonu ile maliyeti kontrol eder, en önemlisi de üretim performansını korur.

EPC Süreci: Mühendislik–Tedarik–İnşaatın Tek Disiplinde Yönetilmesi

EPC, GES projelerinde en kritik yönetim modelidir çünkü tasarım, ekipman seçimi ve saha uygulaması aynı hedefe kilitlenir: sorunsuz devreye alma ve sürdürülebilir üretim. Tedarik tarafında panel, inverter, taşıyıcı konstrüksiyon, kablo, konnektör, DC/AC panolar, koruma ekipmanları ve izleme sistemi gibi ana kalemler kalite–sertifika–garanti kriterleriyle birlikte değerlendirilir. Burada sadece “ürün almak” değil, ürünlerin birbirleriyle uyumu ve sahadaki montaj standardı esas alınır.

Saha imalatı başladığında işler genellikle altyapı ve mekanik kurulumla ilerler. Arazi GES’lerde tesviye, drenaj, iç yollar ve platform işleri üretim güvenliği açısından çok önemlidir; yağmur–su yönetimi zayıf kurgulanırsa ileride kablo güzergâhları, panolar ve saha ekipmanları ciddi risk altına girer. Konstrüksiyon montajı ve panel yerleşimi tamamlandıktan sonra DC taraf kablolama, string bağlantıları ve saha düzeni yapılır. Ardından inverter yerleşimi, AC taraf kablolama ve trafo merkezi bağlantıları devreye girer.

EPC aşamasında sahada başarıyı belirleyen kritik noktalar:

• Kablolama ve bağlantı standardı Kablo güzergâh düzeni, konnektör kalitesi ve bağlantı işçiliği.
• Topraklama & yıldırımdan korunma Yaklaşımın baştan doğru kurulması ve sahada süreklilik.
• Yerleşim & gölgelenme disiplinı Panel diziliminde gölgelenmeyi artıracak saha hatalarının önlenmesi.

Devreye Alma: Üretimi Güvenceye Alan Son Adım

GES’te devreye alma, kurulumun bittiği değil; üretimin güvence altına alındığı aşamadır. Devreye alma öncesinde DC taraf izolasyon testleri, string kontrolleri, polarite doğrulaması ve bağlantı doğruluğu gibi kontroller yapılır. AC tarafta inverter fonksiyon testleri, koruma röleleri ve şebeke senkronizasyon kontrolleri tamamlanır. İzleme (SCADA/Monitoring) sistemi kurulumu ile üretim verilerinin doğru okunması sağlanır; alarm ve uyarı eşikleri işletme mantığına göre tanımlanır.

Bu süreçte genellikle şu çıktılar oluşur:

• Test ve ölçüm raporları DC izolasyon, topraklama ölçümleri ve fonksiyon testleri.
• Enerjilendirme ve kontrollü üretim Enerjilendirme prosedürü ve üretim başlangıcının kayıt altına alınması.
• Kabul dosyası & işletme dokümantasyonu As-built, ekipman dokümanları ve garanti kayıtları.

Devreye alma sonrası ilk üretim günleri, performans doğrulaması açısından önemlidir. Üretim değerleri, beklenen simülasyonla karşılaştırılır; anomali varsa kök neden analizi yapılarak erken müdahale edilir. Bu yaklaşım, ileride kronik üretim kaybına dönüşecek küçük sorunları başlangıçta yakalamaya yardımcı olur. 2G İnşaat & Enerji olarak devreye alma aşamasında “çalıştı” demekle yetinmeyip, sistemin ölçüm ve raporlarla doğrulanmasını merkeze alırız.